Outlet
In de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober 2026 is het weer zo ver: dan zetten we om 3 uur ’s nachts de klok een uur achteruit. De wintertijd gaat in. Dat betekent dat we ’s ochtends weer wat meer daglicht terugkrijgen, maar ook dat het aan het einde van de dag eerder donker is. Voor sommigen betekent de wintertijd uitkijken naar de feestdagen, voor anderen is het elk jaar weer een gedoe om je lichaam te laten aanpassen aan het tijdsverschil. Want het verschil tussen zomer- en wintertijd heeft wel degelijk effect op ons. In dit blog leggen we je alles uit over het omzetten van de klok en welk effect dat heeft op je slaapritme.
Waarom wintertijd en zomertijd?
Dat we twee keer per jaar de klok moeten verzetten, hebben we te danken aan een beslissing uit 1977. Toen werden de winter- en zomertijd ingevoerd. Eigenlijk is de wintertijd onze ‘standaardtijd’. Deze tijd hielden we in Nederland aan voordat de zomertijd werd ingevoerd. De zomertijd zou energie besparen, omdat het ’s avonds langer licht is. De aanleiding voor het invoeren van de zomertijd was dan ook de oliecrisis van 1973. Overigens voerden de Duitsers in de Eerste Wereldoorlog ook al de zomertijd in, om dure kolen te besparen. Of de zomertijd echt bijdraagt aan energiebesparing, is echter nooit bewezen.
Wintertijd versus zomertijd
De wintertijd heeft een aantal voordelen: allereerst krijgen we met het omschakelen naar wintertijd een extra uur slaap. Bovendien past wintertijd volgens sommigen beter bij het natuurlijke bioritme van de mens. De zon komt ook eerder op, waardoor het ’s ochtends eerder licht is. Dat helpt met opstaan en wakker worden. Tijdens de zomertijd kunnen sommige mensen last hebben van slaperigheid, concentratieproblemen en futloosheid. Dat komt doordat de zomertijd ons bioritme zou verstoren.
Ezelsbruggetjes
Vergeet je altijd of de klok nu voor- of juist achteruit gaat? Dan hebben we een handig ezelsbruggetje voor je: in het voorjaar gaat de klok vooruit. Binnenkort breekt de winter aan, dus draaien we de klok juist een uurtje achteruit.
De effecten van wintertijd
Tijdens de wintertijd is het ’s ochtends eerder licht, maar ’s avonds ook eerder donker. Op de kortste dag van het jaar (21 december) komt de zon in Nederland op rond 8:45 en gaat deze alweer onder rond 16:30. We hebben op die dag dus maar 7.5 uur aan daglicht. Als we het hele jaar door de zomertijd aan zouden houden, zou de zon pas opkomen om 9:45 en ondergaan om 17.30.
Meer ochtendlicht helpt onze biologische klok en heeft een positief effect op het circadiaans ritme. Wanneer het ’s ochtends eerder licht is, zul je merken dat je beter uitgerust wakker wordt. Ochtendlicht stimuleert namelijk de productie van cortisol in je lichaam. Dat zorgt op zijn beurt weer voor een hoger energieniveau. De wintertijd wordt om deze redenen door velen gezien als een ‘betere’ tijdsindeling, die voordelig is voor de gezondheid. De overstap van zomer- naar wintertijd en andersom kan echter wel voor problemen zorgen.
Je slaapritme aanpassen
Sommigen onder ons merken er niets van terwijl anderen er wekenlang niet goed van slapen. Het kleine uurtje verschil tussen zomer- en wintertijd kan een groot verschil maken voor je lichaam. Daarom is het slim om je voor te bereiden op de wintertijd door je slaapritme alvast in kleine stapjes aan te passen. Hieronder leggen we dat uit.
Wennen aan de wintertijd
Om je lichaam zo goed mogelijk te laten wennen aan de wintertijd, is het vooral belangrijk dat je consistent bent. Houd dus dezelfde tijdstippen aan voor het opstaan en naar bed gaan. Wel kun je in de dagen voordat de wintertijd ingaat je bedtijd langzaamaan wat verschuiven. Bijvoorbeeld elke dag een kwartier. Zo ben je tegen de tijd dat de wintertijd ingaat al een beetje gewend aan je nieuwe bedtijd.
Verder is het belangrijk om overdag voldoende daglicht te krijgen. Ga dus veel naar buiten, ook als het niet zulk lekker weer is. Dit zorgt ervoor dat je overdag wakker bent en ’s avonds makkelijk in kunt slapen. Zorg er voordat je gaat slapen juist voor dat je (fel) licht vermijdt. Vooral het licht van telefoons, laptops, tablets en TVs kan je wakker houden. Het zorgt er namelijk voor dat je lichaam minder melatonine aanmaakt. Dat is een hormoon dat je helpt in slaap te vallen. Leg dus minstens een uur voordat je naar bed gaat alle schermen weg.
Word je ’s ochtends toch een uur eerder wakker? Probeer dan niets te forceren en blijf niet liggen. Sta gewoon op zoals je altijd doet en geniet van een uurtje extra om rustig aan te kunnen doen. Als je ’s avonds je normale bedtijd aan blijft houden, went je lichaam vanzelf aan je nieuwe slaapritme.
Slaap en wintertijd
Eigenlijk krijg je van de overgang tussen zomer- en wintertijd een soort mini-jetlag. Daarom is het belangrijk om te investeren in je nachtrust, zodat je lichaam optimaal kan wennen aan de nieuwe tijd. Niet alleen de tips uit deze blog, maar ook een goed ingedeelde slaapkamer dragen daaraan bij. In een goed geventileerde kamer met een aangename temperatuur en een comfortabel bed slaap je immers het allerbeste. Kan jouw slaapkamer wel een upgrade gebruiken, zodat je helemaal klaar bent voor de wintertijd? Dan kun je natuurlijk bij Boxspring Xpert terecht. Bij ons vind je alles van boxsprings tot slaapbanken en van beddengoed tot matrassen. Zo ben jij helemaal voorbereid op een heerlijke ‘winterslaap’!
Klaar voor de winterslaap
